XVII Konferencja Stowarzyszenia Kosztorysantów Budowlanych

Miejsca bezpiecznego schronienia, aspekty: ekonomiczne, techniczne i prawne

W dniach 11–12 czerwca 2026 r. w Warszawie odbyła się XVII Konferencja Stowarzyszenia Kosztorysantów Budowlanych. Tegoroczne wydarzenie poświęcone zostało problematyce budownictwa ochronnego, obejmującej projektowanie, wykonawstwo, modernizację oraz kosztorysowanie schronów, ukryć i miejsc doraźnego schronienia. Tematyka konferencji była odpowiedzią na rosnące znaczenie bezpieczeństwa ludności cywilnej w obliczu współczesnych zagrożeń oraz na zmiany legislacyjne wymagające wdrażania nowych standardów technicznych w obiektach ochronnych.

Konferencja zgromadziła przedstawicieli środowisk projektowych, kosztorysowych, wykonawczych, naukowych oraz administracji publicznej. Uczestnicy, zarówno obecni stacjonarnie, jak i online, mieli możliwość zapoznania się z aktualnymi rozwiązaniami technicznymi, zagadnieniami prawnymi oraz wyzwaniami związanymi z realizacją inwestycji w sektorze budownictwa ochronnego. Wydarzenie otworzyła dr inż. Marzena Lendo-Siwicka, Prezes Stowarzyszenia Kosztorysantów Budowlanych, która przygotowała słowo wstępne i powitała wszystkich uczestników konferencji.

Konferencję rozpoczęło wystąpienie inauguracyjne Agnieszki Olszewskiej, Prezes Urzędu Zamówień Publicznych, która przedstawiła kierunki zmian w systemie zamówień publicznych. Omówiono nowelizacje ustawy Prawo zamówień publicznych, informatyzację postępowań odwoławczych prowadzonych przez Krajową Izbę Odwoławczą oraz założenia Polityki zakupowej państwa na lata 2026–2029. Szczególną uwagę poświęcono rozwiązaniom wspierającym udział małych i średnich przedsiębiorstw w rynku zamówień publicznych.

Znaczną część konferencji poświęcono zagadnieniom technicznym związanym z projektowaniem obiektów ochronnych. Dr hab. inż. Paweł Ogrodnik prof. SGGW omówił wymagania ochrony przeciwpożarowej dla schronów i ukryć, wskazując najczęściej spotykane błędy projektowe. Z kolei dr hab. inż. Jarosław Siwiński prof. WAT przedstawił standardy projektowania przestrzeni ochronnych, omawiając odporność konstrukcji na oddziaływania ekstremalne, w tym skutki wybuchów oraz innych zagrożeń o charakterze militarnym.

Istotnym elementem programu były zagadnienia prawne dotyczące zamówień publicznych. Adwokat Maria Kacprzyk zaprezentowała rolę wizji lokalnej w postępowaniach na roboty budowlane, wskazując jej znaczenie dla prawidłowego opisu przedmiotu zamówienia oraz oceny ofert. Radca prawny Daniel Konicz omówił specyfikę opisu przedmiotu zamówienia w obszarze obronności i bezpieczeństwa, podkreślając konieczność stosowania norm obronnych, wymagań funkcjonalnych oraz zasad równoważności rozwiązań technicznych.

Duże zainteresowanie wzbudziły prezentacje dotyczące praktycznych rozwiązań dla miejsc doraźnego schronienia. Mgr inż. Maciej Sikorski dokonał przeglądu dostępnych technologii, takich jak konstrukcje stalowe, żelbetowe, HDPE oraz tzw. safe roomy, analizując koszty ich wykonania i utrzymania. Inż. Patrycjusz Szwarc przedstawił natomiast nowoczesny modułowy system ochrony przeciwwybuchowej MEPS – technologię wykonania, bezpieczeństwo i ekonomikę stosowania.

Ważnym zagadnieniem poruszonym podczas konferencji było również prawidłowe określanie ceny oferty w zamówieniach publicznych. Mgr inż. Balbina Kacprzyk i mgr inż. Ewa Wiktorowska zwróciły uwagę na konieczność zachowania spójności dokumentacji przetargowej oraz wpływ przyjętej formuły wynagrodzenia – ryczałtowej lub kosztorysowej – na ocenę ofert i badanie rażąco niskiej ceny.

Przedstawiciel Stowarzyszenia Instytutu Budownictwa Ochronnego mgr inż. Gracjan Szymonowicz (SIBO), kosztorysant z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem, przedstawił aktualny stan infrastruktury ochronnej w Polsce. Zaprezentował dane dotyczące rozmieszczenia schronów w poszczególnych województwach oraz wskazał znaczące dysproporcje regionalne. Omówił też zakres niezbędnych prac modernizacyjnych obejmujących zarówno remonty budowlane i instalacyjne, jak i wyposażenie obiektów w specjalistyczne urządzenia schronowe, takie jak systemy filtrowentylacyjne, drzwi ochronne, zawory powietrzne czy agregaty prądotwórcze. Przedstawione studium przypadku wykazało, że wyposażenie specjalistyczne stanowi jeden z najistotniejszych składników kosztów inwestycji ochronnych, a jego udział w całkowitych kosztach przedsięwzięcia może przekraczać 40%. Wskazano również na konieczność stosowania odpowiednich katalogów nakładów rzeczowych oraz posiadania specjalistycznej wiedzy technicznej przez kosztorysantów sporządzających kosztorysy inwestorskie dla obiektów ochronnych. Tematykę budownictwa ochronnego uzupełniło wystąpienie mgr inż. architekta Michała Pietrzaka (SIBO), który szczegółowo porównał schrony i ukrycia pod względem odporności na czynniki rażenia oraz wyposażenia technicznego. Wskazał również na podstawowe różnice wynikające z projektowania dla budownictwa ochronnego, w zakresie rozwiązań budowlanych i instalacyjnych. W zakresie konstrukcyjno-architektonicznym, dotyczy to w szczególności konieczności zabetonowywania w trakcie realizacji: drzwi, przepustów, drzwi ochronno-hermetycznych, automatycznych zaworów przeciwwybuchowych. Dla instalacji zaś stosowanie: komór rozprężnych (zabezpieczenie wyjść kanalizacji sanitarnej), systemów zaworów, przeciwwybuchowych, klap odcinających, a także systemów wentylacyjnych (urządzenia), amortyzację elementów wyposażenia instalacyjnego. Ważny element stanowią również „butlownie” gdzie  magazynowane jest sprężone powietrze. Nie należy także zapomnieć o agregatach prądotwórczych i systemach detekcji skażeń.

Dwudniowa XVII Konferencja Stowarzyszenia Kosztorysantów Budowlanych potwierdziła rosnące znaczenie budownictwa ochronnego jako jednego z kluczowych obszarów współczesnego budownictwa. Wystąpienia ekspertów pokazały, że skuteczne projektowanie, realizacja i modernizacja schronów wymagają ścisłej współpracy specjalistów różnych branż, połączenia wiedzy technicznej z aspektami prawnymi oraz stosowania nowoczesnych metod kosztorysowania.

Konferencja dostarczyła uczestnikom aktualnej wiedzy dotyczącej wymagań technicznych, procedur zamówień publicznych oraz ekonomicznych aspektów realizacji inwestycji ochronnych. Przedstawione analizy i studia przypadków wskazały również na potrzebę dalszego rozwijania kompetencji zawodowych kosztorysantów w zakresie specjalistycznych technologii schronowych. Jak podkreśliła na zakończenie konferencji pani Prezes SKB wydarzenie stanowiło cenne forum wymiany doświadczeń i przyczyniło się do pogłębienia wiedzy na temat wyzwań stojących przed sektorem budownictwa ochronnego w Polsce.