CO SIĘ SZYKUJE?

dr hab. inż., prof. PŁ
JACEK SZER

Pod lupą Buildera – projekt nowelizacji ustawy o wyrobach budowlanych, której celem jest dostosowanie przepisów do prawa unijnego, w tym nowego CPR. Trwają konsultacje. To ważna zmiana dla branży budowlanej i jednostek oceny technicznej. Warto śledzić status procesu – przygotowywane zmiany mogą znacząco wpłynąć na sposób funkcjonowania rynku wyrobów budowlanych w Polsce.

Bezpieczeństwo obiektu budowlanego w dużej mierze zależy od jakości zastosowanych wyrobów budowlanych. Czynniki te wpływają na chęć podejmowania działań w sferze ujednolicenia sposobu wyrażania wymagań oraz metod badań wyrobów. W poszczególnych krajach członkowskich Unii Europejskiej funkcjonują prawnie usankcjonowane systemy oceny i weryfikacji właściwości użytkowych wyrobów budowlanych, które oddziałują na laboratoria badawcze, jednostki certyfikujące, w tym jednostki notyfikowane. Ma to na celu potwierdzenie spełnienia przez wyroby budowlane ustalonych wymagań, decydujących o możliwości wprowadzenia ich do obrotu, a w konsekwencji o ich bezpiecznym zastosowaniu.

System europejski
Określony jest on w rozporządzeniu UE nr 305/2011 (tzw. CPR) i dotyczy wyrobów zdefiniowanych w systemie, dla których w zależności od ich zamierzonego zastosowania określono systemy oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych wyrobów budowlanych. System ten ustala, że wyroby budowlane przed wprowadzeniem do obrotu na terenie Unii Europejskiej są oceniane oraz potwierdzane w zakresie właściwości użytkowych ocenionych zgodnie ze specjalnymi normami zharmonizowanymi lub zharmonizowanymi specyfikacjami technicznymi określonymi w przepisach prawa.

Równolegle z europejskim systemem oceny właściwości użytkowych wyrobów budowlanych w poszczególnych krajach członkowskich mogą funkcjonować systemy krajowe definiujące wymagania i zasady oceny technicznej wyrobów, które nie są objęte CPR.

Rozporządzenia
W związku z opublikowaniem 18 grudnia 2024 r. w Dzienniku Urzędowym UE rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3110 z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych zasad wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylenia rozporządzenia (UE) nr 305/2011 oraz przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1020 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów oraz zmieniającego dyrektywę 2004/42/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011 wystąpiła potrzeba uchwalenia nowej ustawy o wyrobach budowlanych, która wdroży zmiany tych przepisów.

Rozporządzenie będzie stosowane od 8 stycznia 2026 r., przy czym część przepisów dotyczących m.in. wymagań dla obiektów budowlanych i wyrobów, systemów oceny i weryfikacji stosuje się od 8 stycznia 2025 r.

Rozporządzenie (UE) nr 305/2011 obowiązywać będzie jednak do
8 stycznia 2040 r., a wyroby budowlane dotychczas objęte tym rozporządzeniem będą do tego czasu sukcesywnie obejmowane nowym rozporządzeniem (UE) 2024/3110.

Po co zmiany?
Oto wybrane elementy związane z potrzebą wprowadzenia przepisów UE do polskiego prawa:
• Wydanie nowych przepisów krajowych dotyczących wprowadzaniado obrotu i udostępniania na rynkuwyrobów budowlanych objętych zakresem rozporządzenia 2024/3110.Dotyczy to wyrobów budowlanychoznakowanych znakiem „CE”, dlaktórych opracowane zostały, zgodniez rozporządzeniem 2024/3110, zharmonizowane specyfikacje technicznedotyczące właściwości użytkowychwyrobów, także takich, dla którychproducent uzyskał europejską ocenętechniczną.

• Ułatwienie rozwoju innowacji poprzez umożliwienie wyznaczeniajednostek oceny technicznej upoważnionych do wydawania europejskich ocen technicznych dla nowychlub innowacyjnych wyrobów, którenie należą do już istniejących rodzinwyrobów.

Bardzo ważnym wprowadzonym elementem jest zmiana do przepisów Prawa budowlanego z dnia
7 lipca 1994 roku w art. 5 w ust. 1 w pkt 1 tej ustawy. Polega ona na rozszerzeniu katalogu podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych, co odnosi się bezpośrednio do załącznika I do rozporządzenia 2024/3110, które zawiera zharmonizowane, obowiązujące w całej UE wymagania podstawowe.

Nowe przepisy utrzymują możliwość wprowadzania do obrotu lub udostępniania na rynku krajowym wyrobów oznakowanych znakiem budowlanym „B”. W związku z wymaganiami rozporządzenia 2024/3110 zmianom ulegną jednak przepisy związane z wydawaniem krajowych ocen technicznych, ale i związanych z tzw. wzajemnym uznawaniem wyrobów wprowadzonych do obrotu na rynkach innych państw członkowskich UE.

Zmodyfikowano także możliwość wprowadzenia do obrotu wyrobu na podstawie tzw. jednostkowego zastosowania wyrobów budowlanych, wprowadzając szczegółowe zasady i wymagania dotyczące takich wyrobów.

JACEK SZER

W działalności naukowej i zawodowej specjalizuje się w zagadnieniach związanych z eksploatacją i technicznym utrzymaniem obiektów budowlanych, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyk występujących w procesie inwestycyjnym oraz ich skutków.

Od października 1994 r. pracownik naukowo-dydaktyczny na Wydziale Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska Politechniki Łódzkiej, od 1 października 2003 r. – adiunkt, od 2020 r. – prof. uczelni.

W latach 2006–2017 pracował w nadzorze budowlanym, piastując stanowiska od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie.

Ponadto pełni wiele funkcji w organizacjach zawodowych i gospodarczych w Polsce. Obecnie jest Przewodniczącym Rady Łódzkiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa oraz członkiem Rady Krajowej PIIB. Przewodniczący Komitetu Budownictwa w Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie od 2018 r. Jest również konsultantem uregulowań prawnych w obszarze budownictwa organizacji branżowych. Posiada uprawnienia budowlane od 1997 r., a także jest rzeczoznawcą budowlanym. Ponadto autor lub współautor ok. 80 artykułów i książek naukowych z dziedziny budownictwa oraz ponad 150 opinii i opracowań technicznych.