NOWELIZACJA USTAWY O WYROBACH

W zmienionym rozporządzeniu w sprawie wyrobów budowlanych CPR (2024/3110) zwrócono szczególną uwagę na kwestię zrównoważonego charakteru wyrobów budowlanych i budownictwa.

dr hab. inż., prof. PW SZYMON FIRLĄG

Konieczność nowelizacji ustawy wynikała z obowiązku przygotowania do stosowania przepisów zmienionego rozporządzenia UE w sprawie wyrobów budowlanych CPR (2024/3110) oraz przepisów rozporządzenia UE w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów. Obowiązująca obecnie ustawa nie regulowała kwestii wprowadzania do obrotu i udostępniania na rynku wyrobów budowlanych objętych zakresem rozporządzenia 2024/3110. Dodatkowo przepisy krajowe nie zawierały sankcji nakładanych na podmioty gospodarcze za nieprzestrzeganie przepisów nowego rozporządzenia CPR. Mając to na uwadze, można dokonać oceny nowelizacji ustawy głównie z perspektywy efektywności wdrożenia prawodawstwa unijnego oraz wpływu na producentów wyrobów budowlanych.

Kontrola wyrobów budowlanych
Pozytywnym aspektem nowych zmian jest wzmocnienie procesu kontroli jakości wyrobów budowlanych dostępnych na rynku, w tym w sprzedaży online. Dostępne wyniki badań pokazują, że nadal znacząca część wyrobów nie spełnia deklarowanych właściwości. Uregulowanie kwestii pobierania próbek wyrobów jest ważne również z perspektywy producentów, ponieważ nie zawsze byli oni tego świadomi. Warto, aby próbki można było pobierać z różnego rodzaju budów, w tym realizowanych przez inwestorów indywidualnych oraz sklepów online. Niezwykle istotne jest skuteczne komunikowanie wyników kontroli również szerokiemu gronu konsumentów. Jeden z obowiązków Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowi prowadzenie krajowego wykazu zakwestionowanych wyrobów budowlanych. Nie powinno wymagać się usunięcia z obrotu wyłącznie partii wyrobu, z której pochodziła niezgodna próbka. Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że nieuczciwi producenci wprowadzający świadomie wyroby niespełniające wymagań dzielą produkcję na bardzo małe partie. Nie ma zatem żadnej uciążliwości związanej z wycofaniem niezgodnego wyrobu, bo wycofuje się jedynie daną część.

W trosce o jakość wyrobów budowlanych powinno się wprowadzić zmiany w prawie zamówień publicznych. Jednym z rozwiązań może być zakaz stosowania wyrobów budowlanych z negatywnymi wynikami badań w realizacji inwestycji w ramach zamówień publicznych finansowanych z publicznych (w tym europejskich) pieniędzy. Takie rozwiązanie byłoby dużo skuteczniejsze niż kary pieniężne.

Prawo zamówień publicznych
W zmienionym rozporządzeniu w sprawie wyrobów budowlanych CPR (2024/3110) szczególną uwagę zwrócono na kwestię zrównoważonego charakteru wyrobów budowlanych i budownictwa, co ma zasadnicze znaczenie dla transformacji Europy w kierunku neutralności klimatycznej. Wynikające z tego nowe obowiązki dotyczące deklarowania zrównoważenia środowiskowego wyrobów mogą wpłynąć na pozycję rynkową ich producentów. Przedsiębiorcy będą musieli ponieść dodatkowe koszty walidacji obliczenia środowiskowego przez akredytowaną (notyfikowaną) jednostkę.

Warto byłoby podjąć działania zachęcające producentów do oceny zrównoważenia środowiskowego swoich wyrobów już teraz. Jednym z mechanizmów mogą być zielone zamówienia publiczne. W rozdziale XII rozporządzenia 2024/3110 została zawarta informacja o stosowaniu zachęt przez państwa członkowskie w odniesieniu do wyrobów budowlanych. Komisja Europejska przyjmie w przyszłości stosowne akty delegowane w celu uzupełnienia rozporządzenia przez określenie obowiązkowych minimalnych wymogów zrównoważenia środowiskowego dla wyrobów
budowlanych…