Mobilność, która zmienia miasta
Wyzwania stojące przed polskimi aglomeracjami rosną szybciej niż infrastruktura. Rozwiązaniem stają się inteligentne technologie, które działają na rzecz bezpieczeństwa i płynności ruchu oraz redukcji emisji. Zaawansowaną technologię V2X, która umożliwia komunikację pojazdu z elementami infrastruktury, rozwija firma Yunex.
Polskie miasta potrzebują dziś rozwiązań, które zwiększają bezpieczeństwo, poprawiają płynność ruchu i redukują emisje – bez kosztownych rozbudów. Naszą rolą jest dostarczać technologie, które realnie poprawiają mobilność już teraz.
Polskie metropolie potrzebują dziś rozwiązań pozwalających podnieść poziom bezpieczeństwa, skrócić czas przejazdu oraz obniżyć emisje – i to bez konieczności prowadzenia kosztownych, wieloletnich przebudów układów drogowych. Odpowiedzią na te potrzeby stają się nowoczesne systemy zarządzania ruchem, oparte na sztucznej inteligencji, analizie danych i komunikacji pojazd–infrastruktura. To właśnie te technologie tworzą kręgosłup przyszłej mobilności: inteligentnej, zintegrowanej i wspierającej zrównoważony rozwój.
Droga do platform mobilności
Jeszcze kilka lat temu inteligentne systemy transportowe (ITS) składały się z odrębnych modułów niekomunikujących się ze sobą i działały głównie na podstawie sztywnych programów sygnalizacji. Te izolowane rozwiązania, w teorii organizacji określane jako silosowe, sukcesywnie odchodzą w przeszłość. Dziś widać wyraźny zwrot w kierunku platform, łączących sterowanie ruchem, zarządzanie transportem publicznym, analitykę oraz dane środowiskowe.
Nowoczesne platformy, takie jak te tworzone przez Yunex Traffic, działają w architekturze modułowej i otwartej. To podejście pozwala miastom integrować różne systemy w jednym środowisku, szybciej reagować na zdarzenia drogowe czy zakłócenia w ruchu, dynamicznie skalować rozwiązania i skutecznie wdrażać priorytety dla transportu publicznego, a przy tym zapewniać całej sieci wysoki poziom cyberbezpieczeństwa. Mówimy więc o zmianie, która w praktyce przekłada się na bardziej płynne i przewidywalne funkcjonowanie całej aglomeracji.
AI dla pieszych i rowerzystów
Jednym z najważniejszych zadań nowocześnie zarządzanego miasta jest dbałość o bezpieczeństwo niechronionych uczestników ruchu (VRU, ang. vulnerable road users), czyli tych, których dotyczą największe ryzyka. Ważnym narzędziem staje się tu sztuczna inteligencja. Pozwala wykrywać pieszych i rowerzystów na drodze, analizować ich zamiary – związane choćby z przekraczaniem ulicy – oraz wspierać w czasie rzeczywistym działanie sygnalizacji.
Rozwiązania oparte na widzeniu komputerowym umożliwiają m.in. wykrywanie VRU, inteligentne korekty długości sygnałów zielonych, eliminację przeciążeń na przejściach dla pieszych oraz stałą analizę ruchu, która następnie może być wykorzystywana do planowania miejskiego.
Do kluczowych aspektów sprawy należy również to, że przetwarzanie odbywa się lokalnie. Dzięki temu zgodnie z europejskimi normami chroniona jest m.in. prywatność. Efekty to mniejsza liczba sytuacji niebezpiecznych, bardziej płynny ruch oraz wyższy komfort przemieszczania się.
Światła, które reagują, zamiast czekać
Tradycyjna sygnalizacja świetlna była przewidywalna, ale sztywna. Dzisiejsze miasta potrzebują rozwiązań, które uczą się ruchu i adaptują do sytuacji w czasie rzeczywistym. Systemy adaptacyjne nowej generacji uwzględniają wszystkich uczestników ruchu, potrafią reagować na zmienne natężenie ruchu, efektywnie tworzą zielone fale oraz pozwalają wprowadzać priorytet dla tramwajów i autobusów. Przy tym wszystkim dodatkowo redukują emisje wynikające z ciągłego hamowania i ruszania.
To szczególnie ważne w miastach, w których liczba samochodów rośnie szybciej niż możliwości modernizacji dróg. Komunikacja pojazdów z infrastrukturą Jednym z najbardziej ambitnych kierunków rozwoju connected mobility, czyli systemów transportowych wzbogaconych o sieć komunikacji, jest V2X ( vehicle-to-everything). W tej technologii infrastruktura drogowa może przekazywać informację bezpośrednio do pojazdów.
W praktyce oznacza to błyskawiczne i skuteczne ostrzeganie o zagrożeniach czy zdarzeniach na drodze oraz rekomendacje prędkości w celu płynniejszego przejazdu przez skrzyżowania.
Elementem V2X jest także możliwość dynamicznego nadawania priorytetu środkom transportu publicznego oraz działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa służb ratunkowych. Z kolei z perspektywy zarządców dróg V2X stanowi źródło cennych danych do analizy oraz planowania ruchu.
Inwestycje w mobilność – dlaczego teraz?
Prognozy dotyczące inwestycji miejskich na lata 2026–2027 jasno wskazują na wzrost wydatków m.in. na modernizacje infrastruktury drogowej, unowocześnienie transportu publicznego, upowszechnienie inteligentnych systemów transportowych, które poprawiają płynność ruchu, a także na rozwój rozwiązań redukujących emisje.
Miasta coraz częściej stawiają na szybkie, skalowalne i relatywnie
tanie technologie, które pozwalają osiągać wymierne efekty już na etapie pilotażu. To sprawia, że inteligentne systemy sterowania ruchem stają się jednym z kluczowych obszarów miejskich inwestycji.
Jak nowoczesne technologie pomagają polskim miastom
Korzyści z wdrażania zaawansowanych systemów mobilności obejmują cztery fundamentalne wątki. Pierwszym jest oczywiście bezpieczeństwo. Skuteczniejsze wykrywanie pieszych i rowerzystów oraz inteligentna analiza zachowań uczestników ruchu prowadzą do spadków liczby kolizji i wypadków. Drugi element to płynność ruchu. Algorytmy adaptacyjne skracają czas przejazdów i ograniczają nierównomierne obciążenie sieci.
Niezwykle ważny temat stanowi ekologia. Samochód, który rzadziej się zatrzymuje i ponownie rusza, zużywa mniej paliwa, co oznacza mniejsze emisje – szczególnie ważne jest to w zatłoczonych obszarach miejskich. Istotny wymiar środowiskowy ma także wątek sprawniejszej obsługi transportu publicznego. Priorytety dynamiczne zwiększają punktualność i atrakcyjność komunikacji miejskiej, która zwłaszcza w gęsto zaludnionych aglomeracjach ma rosnące znaczenie.
