OSTATNIE CRESCENDO

Architektura Franka Gehry’ego przypomina jazzową improwizację – wysokie tony, niskie tony, muzyka silnych kontrastów. Każdy dźwięk jest niepowtarzalny.

Mirosław Nizio
Architekt, designer, rzeźbiarz, mecenas sztuki

Wzburzone oceany, powiew wiatru, odgłosy miasta, pulsująca natura – wszystko to szuka formy. Czasem znajdujemy ją w architekturze, czasem w rzeźbie i w przestrzeni. Nie każdy jednak potrafi usłyszeć te impulsy i przełożyć je na język materii. Architektura to nie tylko zestaw konstrukcji
i funkcji – to instrument, który może wywoływać emocje, zatrzymywać chwilę i zmieniać nasze postrzeganie świata. W jej najlepszych przykładach przestrzeń sama staje się narratorem, opowiadając historię ludzi, miejsc i czasu, a my stajemy się częścią tej opowieści.

Ponadczasowa i uniwersalna architektura jest dziełem nielicznych – twórców, którzy widzą dalej niż inni. Peter Zumthor czy Tadao Andō potrafią zatrzymać światło, ruch powietrza i ciszę miejsca. Ich budynki nie są wyłącznie obiektami – stają się doświadczeniem, chwilą przeżywaną wszystkimi zmysłami. Uczą patrzeć uważniej, oddychać wolniej, czuć mocniej. Wpisują się w kontekst, mówią językiem tradycji i kultury, zakorzeniają się w nim, stając się jego naturalną częścią. Ich dzieła pokazują, że prawdziwa architektura rodzi się z uważności i szacunku dla otoczenia, a nie z samej chęci imponowania formą.

Wśród tych najbardziej wyrazistych „dyrygentów przestrzeni” znajduje się Frank Gehry. Jego język jest inny – szorstki, chaotyczny, a mimo to niezapomniany. Gehry nigdy nie próbował wpisywać się w obowiązujące kanony ani powtarzać melodii, które od lat grają inni. Jego architektura przypomina jazzową improwizację – wysokie tony, niskie tony, muzyka silnych kontrastów. Każdy dźwięk jest niepowtarzalny. Gehry wygina bryły tak, jakby chciał uchwycić falę oceanu, puls własnych myśli i niepokój współczesnego miasta. Jego budynki są odważne, czasem szalone, ale nigdy przypadkowe. Nigdy nie chodziło mu o szokowanie. Budował tak, jak czuł – dlatego jego prace wywołują emocje, niezależnie od tego, czy je kochamy, czy odrzucamy. W każdej z nich zawarł osobistą historię i ślady doświadczeń.

Gehry pokazuje, że architektura może być sztuką, która wciąga, prowokuje i inspiruje – symbolem zmian i nowego spojrzenia na przestrzeń miejską.

Jego „Tańczący dom” w Pradze porusza się w rytmie miasta, a Muzeum Guggenheima w Bilbao brzmi w rytmie wzburzonych oceanów, zmieniając rzeczywistość i budując ikoniczność tego miejsca.

Bez takich twórców jak Frank Gehry postęp byłby niemożliwy. Ludzi, którzy ryzykują i przełamują kanony, jest niewielu. Cywilizacja potrzebuje wizjonerów, ale jeszcze bardziej wrażliwych dusz, które nie wstydzą się emocji. Architektura aż prosi się o twórców, którzy szczerze i autentycznie odzwierciedlają rzeczywistość. Twórców, którzy potrafią przemienić materię w poezję, a przestrzeń w opowieść. Bo kiedy architektura buduje emocje, przestaje być tylko budynkiem. Staje się doświadczeniem i narratorem, który pozostaje w nas na zawsze, niczym ostatnie, niezapomniane crescendo.

Słuchając: John Adams, Harmonium, „Because I Could Not Stop for…”