CAM WAWER
Redefinicja lokalnej przestrzeni społecznej
Centrum Aktywności Międzypokoleniowej (CAM) w Wawrze to kolejne – po znanych i cenionych warszawskich placówkach CAM przy ul. Nowolipie czy przy ul. Nowogrodzkiej – wyjątkowe miejsce na mapie stolicy tworzone z myślą o integracji społecznej, profesjonalnej opiece oraz budowaniu więzi.
Działania Miasta Stołecznego Warszawy w zakresie rozwoju infrastruktury społecznej wkraczają w fazę, w której pojedyncze, odizolowane obiekty wsparcia senioralnego lub młodzieżowego ustępują miejsca nowoczesnym, wielofunkcyjnym kompleksom integrującym grupy ozróżnicowanych potrzebach wiekowych, zdrowotnych i życiowych. Realizacja przy ul. Mrówczej w Wawrzestanowi modelową odpowiedź na najważniejsze wyzwania demograficzneoraz urbanistyczne współczesnychmetropolii.
Wpisując się w strategię zrównoważonego rozwoju oraz koncepcję miast przyjaznych mieszkańcom, CAM Wawer wyróżnia się unikatową w skali kraju synergią funkcji. W ramach jednego założenia architektonicznego, w sąsiedztwie naturalnego kompleksu leśnego, połączono trzy autonomiczne instytucje: ośrodek wsparcia dla osób z niepełnosprawnością intelektualną i autyzmem, Centrum Aktywności Międzypokoleniowej skierowane m.in. do seniorów i lokalnej społeczności, a także nowoczesny żłobek miejskidla 150 dzieci.
Koncepcja urbanistyczno-architektoniczna
Projekt, przygotowany przez pracownię BDR Architekci, stanowi przykład realizacji głównych założeń inwestycji sektora publicznego. Lokalizacja kompleksu przy ul. Mrówczej stawiała przed projektantami istotne wyzwania środowiskowe. Nieruchomość położona jest wzdłuż ruchliwej drogi przelotowej połączonej z torowiskiem kolejowym, stanowiącym źródło znacznego hałasu komunikacyjnego. Z drugiej strony działka graniczy z cennym terenem leśnym oraz zabudową jednorodzinną, oferując doskonałe warunki do wypoczynku i rekreacji na świeżym powietrzu.
Ten swoisty konflikt rozwiązano poprzez zastosowanie ukierunkowanego układu liniowego. Trzy kubistyczne budynki (A, B, C) ustawiono w osi północ–południe, równolegle do ul. Patriotów. Wschodnie traktaty obiektów przeznaczono głównie na pomieszczenia techniczne, gospodarcze oraz ciągi komunikacyjne, ograniczając w nich powierzchnię przeszkleń. Tworzą one spójną barierę akustyczną, osłaniającą wnętrze działki od hałasu. Elewacje zachodnie zostały natomiast szeroko otwarte na las poprzez zastosowanie licznych przeszkleń, tarasów oraz podcieni, co pozwala użytkownikom na bezpośredni kontakt z naturą w warunkach ciszy i spokoju.
Wymiary i skala obiektów zostały precyzyjnie dostosowane do otoczenia. Budynki A i B posiadają 3 kondygnacje nadziemne, przy czym ich najwyższa kondygnacja została cofnięta od strony ul. Mrówczej, tworząc kaskadowy układ zmniejszający optycznie ich skalę. Budynek C (żłobek) mieści 2 kondygnacje nadziemne. Budynek B jest natomiast dodatkowo cofnięty względem pozostałych dwóch
o około 3,3 m. Pomiędzy głównymi bryłami zaprojektowano otwarte w poziomie parteru, zadaszone wiaty o szerokości 8 metrów, dylatowane i niezależne konstrukcyjnie, co umożliwia wygodne i osłonięte przejście pomiędzy segmentami.
Wykończenie elewacji i harmonia
z otoczeniem leśnym Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) elewacje budynków zostały wykonane w technologii elewacji wentylowanej na podkonstrukcji aluminiowej, wykończonej naturalną deską drewnianą zabezpieczoną przeciwpożarowo.
Aby nadać indywidualny charakter poszczególnym funkcjom, a zarazem zachować spójność całego założenia, drewno na każdym z budynków zaimpregnowano lazurą lub olejem w odmiennym, stonowanym odcieniu, z widocznym rysunkiem usłojenia.
Dla ochrony drewnianych okładzin przed namakaniem i zabrudzeniami od podłoża zastosowano trwały, jasnoszary cokół z betonu w kolorze naturalnym. Z kolei pionowe artykulacje elewacji z pilastrów i słupów drewnianych równoważą poziome pasy międzykondygnacyjne, przechodzące w balustrady z detalem snycerskim.
Funkcjonalność kompleksu
Każdy z budynków pełni odrębną funkcję społeczną, posiada własną strukturę organizacyjną i jest zarządzany przez niezależny podmiot, co zapewnia efektywność operacyjną przy jednoczesnym generowaniu efektu synergii.
W budynku A mieści się ośrodek wsparcia dziennego przeznaczony dla trzydziestu dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną, autyzmem oraz schorzeniami sprzężonymi, zapewniający opiekę przez osiem godzin dziennie przy stałej obsadzie osiemnastu pracowników. Obiekt charakteryzuje się bardzo przemyślanym podziałem kondygnacyjnym. Na parterze zlokalizowano hol główny z szatnią, jadalnię z zapleczem, blok sanitarno-szatniowy oraz reprezentacyjną salę wielofunkcyjną z magazynem, która dzięki osobnemu wejściu może funkcjonować niezależnie od reszty budynku. Na pierwszym piętrze znajdują się dwie pracownie specjalistyczne połączone z zadaszonym tarasem leśnym, mała sala gimnastyczna, pokój wyciszenia oraz zaplecze. Na drugim piętrze utworzono kompleks specjalistyczny, obejmujący dwie sale terapii, poradnię psychologiczną oraz gabinet rehabilitacyjny, a także pomieszczenia administracyjno-biurowe. Podziemna kondygnacja techniczna mieści natomiast główne przyłącza techniczne i instalacyjne.
Budynek B to siedziba Centrum Aktywności Międzypokoleniowej. Stanowi serce integracji społeczności lokalnej oraz aktywizacji seniorów. Obiekt będzie obsługiwany przez dwudziestu pracowników, goszcząc dziennie trzydziestu podopiecznych domu dziennego pobytu oraz około stu seniorów uczestniczących w wydarzeniach klubowych. Na parterze zaaranżowano otwartą przestrzeń spotkań, obejmującą hol z szatnią, jadalnię połączoną z salą klubową, strefę rekreacyjną, punkt usług kosmetycznych oraz kiosk. Pierwsze piętro przeznaczono na sale zajęć warsztatowych, salę spotkań, a także przestrzenie wypoczynkowe z zapleczem sanitarnym, wychodzące na zadaszony taras zewnętrzny. Na drugim piętrze mieści się zaplecze zarządczo-administracyjne, w tym pokoje biurowe, gabinety, archiwum, serwerownia i pomieszczenia socjalne kadry.
Budynek C pełni funkcję żłobka miejskiego, zapewniającego opiekę 150 dzieciom, zorganizowanym w sześciu 25-osobowych grupach, nad którymi czuwa 35-osobowa kadra. Na parterze znajdują się hol główny z wózkownią, część biurowa oraz rozbudowany kompleks kuchenny z odrębnym wejściem do dostaw. Przestrzenie dziecięce na parterze skomunikowane są poprzez przejściowe szatnie z bezpośrednim dostępem do sal zajęć, magazynów i węzłów sanitarnych. W narożniku obiektu wydzielono chłodzone pomieszczenie na odpady. Na pierwszym piętrze mieszczą się natomiast wielofunkcyjna sala sensoryczna, kolejne moduły sal zajęć, z przylegającym obszernym tarasem zewnętrznym, rozdzielnia kuchenna połączona z windą potraw oraz szatnie i zaplecze socjalne personelu.
Zaawansowana inżynieria środowiskowa
Inwestycja w Wawrze charakteryzuje się wysublimowanym podejściem do ekologii budowlanej i gospodarki zasobami, co obniża ślad węglowy oraz przyszłe koszty eksploatacyjne (OPEX). Podstawowym źródłem ciepła dla całego kompleksu jest gruntowa pompa ciepła z systemem pionowych sond głębinowych, współpracująca z instalacją fotowoltaiczną zlokalizowaną na dachu budynku C.
Dachy budynków A i B pokryto zielenią ekstensywną, która zwiększa pojemność retencyjną terenu, redukuje efekt miejskiej wyspy ciepła oraz poprawia izolacyjność termiczną. Głównym elementem inżynierii wodnej jest zaawansowany system retencji wody deszczowej z centralą deszczową i hybrydowym zbiornikiem buforowym, zasilany pompą zatapialną ze zbiornika terenowego. Deszczówka przechodzi dwustopniową filtrację mechaniczną i dezynfekcję promieniowaniem UV, po czym wykorzystywana jest do spłukiwania toalet oraz automatycznego nawadniania terenu leśnego. Obiekty wyposażono ponadto w ogrzewanie podłogowe oraz wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła (rekuperacją) o wysokiej sprawności.
Dostępność
Jako centrum integracji społecznej CAM Wawer zostało od podstaw zaprojektowane zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego. Komunikacja wewnątrz obiektów odbywa się w sposób całkowicie bezbarierowy, co zapewniono dzięki wyeliminowaniu progów w drzwiach wewnętrznych, zastosowaniu szerokich korytarzy manewrowych oraz wybudowaniu wewnętrznych pochylni niwelujących drobne różnice poziomów do pół metra. Ruch pionowy obsługują nowoczesne windy osobowe o powiększonych kabinach (110 × 210 cm), umożliwiających swobodne manewrowanie osobom na wózkach inwalidzkich.
Elementy wyposażenia oraz stolarka drzwiowa, w tym klamki, pochwyty i włączniki, zostały zamontowane na ergonomicznych wysokościach dostępnych dla osób poruszających się na wózkach. Specjalne sanitariaty posiadają stałe i uchylne uchwyty, blaty z podcięciem oraz przestrzeń manewrową o wymiarach co najmniej 150 × 150 cm. Dostępność sensoryczną zapewniają czytelna identyfikacja wizualna oparta na wysokim kontraście barw, oznaczenia w alfabecie Braille’a na przyciskach wind oraz odpowiednio wyciszone akustycznie przestrzenie terapeutyczne.
Centrum Aktywności Międzypokoleniowej w Wawrze stanowi wielowymiarowy sukces warszawskiego samorządu, wyznaczający nowy standard w planowaniu miejskiej infrastruktury społecznej. Połączenie zaawansowanej myśli architektonicznej z zasadami zrównoważonego rozwoju pozwala na optymalizację kosztów inwestycyjnych i operacyjnych dzięki współdzieleniu infrastruktury technicznej, w tym gruntowych pomp ciepła, fotowoltaiki oraz systemów retencji wody opadowej.
Co najważniejsze, wymiar społeczny inwestycji przekłada się bezpośrednio na budowanie trwałego kapitału lokalnego. To pewna recepta na problem wykluczenia seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami, przy jednoczesnym dostarczeniu niezbędnych usług opiekuńczych dla młodych rodzin. CAM Wawer jest przykładem świadomego, przemyślanego projektu publicznego, który z powodzeniem godzi wyśrubowane wskaźniki ESG ze spełnianiem realnych potrzeb mieszkańców stolicy.
Archiwum: Miasto Stołeczne Warszawa
