GS1: KLUCZ DO CYFROWEJ TRANSFORMACJI PRODUCENTÓW

W dobie rosnących wymagań dotyczących zrównoważonego rozwoju, cyfryzacji i przejrzystości w łańcuchach dostaw standardy GS1 stają się nieodzownym narzędziem dla producentów materiałów budowlanych. Dzięki nim możliwe są automatyzacja wymiany danych, unikatowa identyfikacja produktów, efektywne śledzenie oraz integracja z cyfrowymi paszportami produktów (DPP).

GS1 oferuje globalne standardy umożliwiające płynny przepływ informacji między partnerami biznesowymi. Dzięki takim identyfikatorom jak GTIN (Global Trade Item Number) czy GLN (Global Location Number) producenci mogą automatycznie przekazywać dane o produktach, lokalizacjach i transakcjach. To ogranicza błędy, przyspiesza procesy zakupowe i logistyczne, a także zwiększa efektywność operacyjną.

Przykład: w Szwecji od 2022 r. GTIN jest obowiązkowy w branży budowlanej, co usprawniło procesy zamówień i zarządzania magazynem (gs1.se).

Coraz więcej firm inwestuje w platformy ERP i systemy PIM, które są kompatybilne ze standardami GS1, co dodatkowo przyspiesza transformację cyfrową. Ustandaryzowane dane produktowe umożliwiają też szybsze wprowadzanie nowości na rynek, bez konieczności ręcznego uzgadniania specyfikacji z każdym kontrahentem z osobna.

Łańcuch dostaw pod kontrolą
Budownictwo to sektor o wyjątkowo złożonym łańcuchu dostaw – wielu dostawców, różne lokalizacje, częste zmiany projektowe. GS1 zapewnia przejrzystość i spójność danych w całym łańcuchu: od producenta, przez dystrybutora, aż po wykonawcę i użytkownika końcowego. Identyfikatory GS1 pomagają zlokalizować produkty, zarządzać zapasami i błyskawicznie reagować na opóźnienia czy braki.

W Holandii dzięki wdrożeniu standardów GS1 w budownictwie firmy osiągnęły nawet 30-proc. redukcję kosztów logistycznych – głównie dzięki lepszemu planowaniu dostaw i ograniczeniu reklamacji (gs1.nl).
Ujednolicenie danych dostaw pozwala także lepiej planować harmonogramy dostaw, zgodnie z postępem prac na budowie, co zmniejsza ryzyko przestojów. W środowisku z wieloma podwykonawcami jedno źródło prawdy na temat produktów staje się krytycznym elementem sukcesu.

Unikatowa identyfikacja produktów
Standardy GS1 umożliwiają przypisanie każdemu produktowi unikatowego kodu, co zapewnia jego jednoznaczną identyfikację. To kluczowe dla zgodności z przepisami, kontroli jakości oraz eliminacji pomyłek w zamówieniach czy na budowie. Dzięki GTIN produkt „A” od producenta „X” nie zostanie pomylony z produktem „A” od producenta „Y”.

W Norwegii, gdzie trwa cyfryzacja branży budowlanej na dużą skalę, identyfikacja produktów zgodna z GS1 jest jednym z filarów nowoczesnego zarządzania projektami infrastrukturalnymi (gs1.no).

Dodatkowo kod GTIN może być powiązany z danymi technicznymi, certyfikatami i dokumentacją, dostępnymi online przez jedno skanowanie kodu kreskowego lub QR. Takie podejście nie tylko ułatwia kontrolę na budowie, ale też pozwala szybko reagować na sytuacje awaryjne.

Śledzenie produktów i logistyka zwrotna
Standardy GS1 wspierają monitorowanie położenia i statusu produktów w czasie rzeczywistym – od fabryki po plac budowy. Można precyzyjnie ustalić, gdzie znajduje się dany materiał, kiedy dotrze na miejsce i kto za niego odpowiada. To szczególnie istotne w logistyce zwrotnej, np. przy recyklingu odpadów budowlanych.

W Finlandii systemy śledzenia oparte na GS1 są już zintegrowane z cyfrowymi narzędziami zarządzania budową, co pozwala ograniczyć marnotrawstwo materiałów i poprawić wydajność (gs1.fi).
Systemy RFID oraz kody 2D umożliwiają błyskawiczne inwentaryzacje oraz zarządzanie zwrotami opakowań wielokrotnego użytku. Takie podejście przyczynia się również do osiągania celów ESG poprzez ograniczenie zużycia surowców.

Dane z DPP – cyfrowy paszport produktu
Cyfrowy paszport produktu (DPP) to zbiór informacji o pochodzeniu, składzie, wydajności, a także wpływie materiału na środowisko. Dzięki standardom GS1 dane te są zorganizowane w ustandaryzowany sposób i łatwo dostępne dla partnerów w łańcuchu dostaw. Ułatwia to wybór zrównoważonych rozwiązań i spełnienie unijnych wymagań środowiskowych.

W Szwajcarii oraz Francji trwają już pilotażowe wdrożenia DPP w budownictwie – z użyciem kodów kreskowych GS1 2D i rozwiązań cyfrowych umożliwiających skanowanie danych na miejscu budowy (gs1.ch, gs1.fr).

W przyszłości dane z DPP mogą stać się podstawą do tworzenia tzw. cyfrowych bliźniaków materiałów, co pozwoli na pełną analizę cyklu życia produktu. Producenci, którzy wdrożą te rozwiązania wcześniej, zyskają przewagę w postępowaniach przetargowych, w których coraz częściej oceniane są aspekty środowiskowe.

Korzyści dla producentów

Automatyzacja i efektywność: mniejsze ryzyko błędów, szybsze procesy.
Przejrzystość w łańcuchu dostaw: widoczność i kontrola nad każdym etapem.
Zgodność z przepisami: łatwiejsze spełnianie wymagań prawnychi środowiskowych.
Lepsza obsługa klienta: dokładność w zamówieniach, szybsze dostawy.
Cyfrowe innowacje: możliwość integracji z BIM, DPP, IoT i AI.
Redukcja kosztów: mniej pomyłek, reklamacji i przestojów.
Gotowość na przyszłość: dostosowanie do nadchodzących regulacji UE.

Podsumowanie
Cyfryzacja budownictwa nie jest już opcją – to konieczność. Standardy GS1 zapewniają solidne fundamenty dla tego procesu: ułatwiają komunikację, porządkują dane, wspierają zrównoważony rozwój. Dla producentów materiałów budowlanych to realna szansa na zwiększenie konkurencyjności, oszczędności i efektywności. Warto już dziś nawiązać współpracę z lokalną organizacją GS1 i dołączyć do firm, które inwestują w nowoczesne, zintegrowane łańcuchy dostaw.

O GS1 Polska
GS1 Polska jest częścią międzynarodowej organizacji not for profit GS1, która od ponad 50 lat rozwija najpowszechniej stosowany system standardów na świecie. Najbardziej znanym standardem GS1 są kody kreskowe, stosowane obecnie na całym świecie i skanowane 10 miliardów razy dziennie. BBC uznało je za jedną z 50 rzeczy, które w największym stopniu przyczyniły się do powstania nowoczesnej gospodarki.
Standardy opracowane przez GS1 umożliwiają firmom identyfikowanie, gromadzenie i udostępnianie informacji m.in. o produktach (GTIN), lokalizacjach (GLN), jednostkach logistycznych (SSCC) w całym łańcuchu dostaw. Wykorzystywane są m.in. w handlu, e-commerce, logistyce, budownictwie i ochronie zdrowia. Standardy GS1 pomagają organizacjom działać skuteczniej, bezpieczniej i w sposób bardziej zrównoważony.
GS1 posiada lokalne organizacje członkowskie w 118 krajach i skupia ponad 2 miliony uczestników systemu GS1, w tym ponad 47 tysięcy w Polsce. GS1 Polska aktywnie edukuje rynek w zakresie transformacji cyfrowej, standardów GS1 i zrównoważonego rozwoju, m.in. poprzez Akademię Cyfryzacji GS1, która wspiera przedsiębiorstwa w zdobywaniu praktycznej wiedzy i wdrażaniu nowoczesnych rozwiązań.