BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE A PREFABRYKACJA
Przez dziesiątki lat w Polsce słowo „prefabrykacja” kojarzyło się z tzw. wielką płytą. Osiedla wznoszone w tej technologii stanowiły nieodłączny krajobraz miast od końca lat 60. do końca lat 80. ubiegłego wieku. Niezależnie od licznych niedoskonałości zbudowanych w tym czasie budynków warto podkreślić, że wraz z nimi każdego roku powstawało ponad 200 tysięcy mieszkań, dających Polakom szansę na pierwsze własne M. Jaką rolę odgrywa prefabrykacja w budownictwie mieszkaniowym?
Zmiany ekonomiczne na początku lat 90. doprowadziły do upadku praktycznie wszystkich przedsiębiorstw budowlanych, które produkowały i realizowały budynki w technologii wielkopłytowej. Na powrót pełnej prefabrykacji mieszkaniowej na polskim rynku musieliśmy czekać prawie ćwierć wieku. Oczywiście w tym czasie na budowy trafiały prefabrykaty w postaci balkonów, biegów schodowych czy stropów typu filigran, jednak główną konstrukcję nośną stanowiły ściany murowane, monolityczne lub układ mieszany. Droga do pełnej prefabrykacji biegła trochę naokoło – z Polski do Skandynawii i z powrotem.
Rozwój prefabrykacji w XXI wieku
Z początkiem nowego wieku coraz więcej polskich firm produkcyjnych decydowało się na eksport prefabrykatów wraz z usługą projektowania i montażu. Równolegle niektóre biura konstrukcyjne realizowały projekty dla wykonawców szwedzkich czy duńskich. Dzięki temu jako kraj nie tylko zarabialiśmy pieniądze, ale też jednocześnie zdobywaliśmy doświadczenie i kompetencje w zakresie prefabrykowanego budownictwa mieszkaniowego. Doświadczenie, które przełożyło się na aktualną pozycję tej technologii.
Szacuje się, że obecnie około 1,5–2 proc. mieszkań/domów rocznie powstaje w całości w technologii prefabrykacji betonowej, wliczając w to domy jednorodzinne, wielorodzinne i mieszkania na wynajem w formule społecznej czy prywatnej. Do wznoszenia projektów mieszkaniowych stosuje się pełny wachlarz elementów prefabrykowanych: ścian, stropów, schodów, balkonów, szachtów windowych i innych.
Poznajmy je lepiej.
Prefabrykaty w budownictwie mieszkaniowym
Ze względu na technologię wykonania ściany możemy podzielić na:
• wykonywane najczęściej na stołach uchylnych: jednowarstwowe,dwuwarstwowe i trójwarstwowe (sandwich);
• ściany zespolone (podwójny filigran) i zespolone z izolacją(thermo-wall), produkowane naautomatycznych liniach obiegowych. Tego typu ściany uzupełnianie są na budowie mieszanką betonową.
Częstą praktyką jest łączenie na budowie obu typów ścian w następujący sposób: ściany zewnętrzne wykonywane są jako jednowarstwowe lub trójwarstwowe, ściany wewnętrzne nośne jako zespolone, a elementy klatek schodowych – jednowarstwowe.
Stropy w budownictwie wielorodzinnym to najczęściej „filigrany”, rzadziej płyty kanałowe sprężone lub zbrojone. W budownictwie jednorodzinnym częściej stosowane są rozwiązania gęstożebrowe lub z płyt sprężonych HC. Przewagą stropów filigranowych jest możliwość wstawienia wszystkich niezbędnych punktów instalacyjnych, podobnie jak w przypadku ścian prefabrykowanych. Dzięki temu unikamy konieczności bruzdowania elementów i w konsekwencji nie musimy tynkować ani ścian, ani stropów, co daje dużą korzyść w kontekście czasu realizacji, budżetu i dodatkowego PUM.
Największy udział prefabrykacji w budownictwie mieszkaniowym mają balkony i schody. Produkujemy je zarówno w pozycji wbudowania (pozytyw) i odwrotnej (negatyw), jak też w formie bocznej. Daje to nam możliwość uzyskania odpowiedniego rodzaju powierzchni, np. przez odcisk matrycy antypoślizgowej i brak wykończenia góry balkonu lub biegu schodowego. Balkony wyposażone są w łączniki termoizolacyjne, z kolei biegi schodowe mogą posiadać elementy tłumiące drgania.
Do komunikacji w budynkach świetnym i ekonomicznym rozwiązaniem są prefabrykowane szachty windowe. Prefabrykat 3D na pełną wysokość kondygnacji pozwala na bezpieczną i szybką realizację.
Ważne uzupełnienie oferty dla budownictwa mieszkaniowego stanowią elementy dekoracyjno-architektoniczne wykorzystywane we wnętrzach budynków, na elewacji czy do zagospodarowania terenu. Do dyspozycji architektów i inwestorów pozostają zarówno elementy katalogowe, jak i wykonywane na indywidualne zamówienie.
Prefabrykacja w budownictwie mieszkaniowym – co dalej?
Jestem przekonany, że na polskim rynku budownictwa mieszkaniowego dojdzie do rewolucji technologicznej i znacznego zwiększenia udziału projektów realizowanych w pełni z prefabrykatów (nawet kilkukrotny wzrost w ciągu najbliższych 5–10 lat). Przykładowo udział prefabrykacji w budownictwie mieszkaniowym w Skandynawii jest na poziomie 50–60 proc. W naszych realiach osiągnięcie poziomu 5–6 proc. będzie już bardzo znaczące i porównywalne z krajami ościennymi.
Oczywiście przy wyborze rozwiązań technologicznych do planowanych inwestycji bardzo ważny czynnik decyzyjny stanowią finanse. Aby w tym kontekście właściwie ocenić potencjał i przewagę prefabrykacji, należy uwzględnić pełną macierz wartości, w tym krótszy czas realizacji (o 30–40 proc.) w stosunku do „tradycji”, a co za tym idzie – niższe koszty budowy. Pozbycie się tynków, cieńsze przegrody pionowe mogą „wypracować” dodatkowy PUM (3–5 proc.), a to przekłada się na zwiększenie powierzchni do sprzedaży. Z uwagi na fakt, że budynki prefabrykowane wznoszone są przez specjalistyczne, dużo mniejsze zespoły monterskie, wzrasta poziom bezpieczeństwa, a liczba wypadków ulega ograniczeniu. Przekłada się to na prowadzenie prac bez niespodziewanych przerw.
Prefabrykacja nie „odpuszcza” również w kwestii walorów estetycznych. Oferuje bardzo szeroki wachlarz rozwiązań dla wnętrz oraz zewnętrznych części budynków, z którymi trudno będzie zmierzyć się innym technologiom.
Mówimy zatem o systemowym podejściu do realizowanych inwestycji, które zapewnia im dostępność kompleksowych zestawów niezbędnych produktów, przekładając się na optymalizację całego procesu budowy. To kolejny argument potwierdzający, że współczesna prefabrykacja jest naturalnym sprzymierzeńcem dalszego rozwoju budownictwa mieszkaniowego.
Archiwum: Betard oraz Scanbet
