200 lat budowania kompetencji

Dzieje Wydziału Inżynierii Lądowej PW

Datę 4 stycznia 1826 r. uznaje się za początek wyższego szkolnictwa technicznego w Polsce, a Szkoła Przygotowawcza do Instytutu Politechnicznego jest uważana za prekursora Politechniki Warszawskiej i jej Wydziału Inżynierii Lądowej. Jubileusz 200-lecia to dobry moment na refleksjęnad historią i znaczeniem Wydziału.

Przez tysiąclecia wiedza budowlana była niemal wiedzą tajemną, przekazywaną z pokolenia na pokolenie głównie ustnie i poprzez praktykę na budowie. Szeroko rozumiany rozwój społeczny oraz rosnące potrzeby i wymagania odnośnie do jakości życia wymusiły konieczność kształcenia coraz większej liczby fachowców.

Szkolnictwo w zakresie budownictwa od zawsze dzieliło się na część cywilną (kościoły, zamki, obiekty użyteczności publicznej, drogi, mosty, kanały itd.) i wojskową (fortyfikacje). Oczywiście obie części przenikały się wzajemnie, choć zawsze dominowały potrzeby militarne. Potrzeba kształcenia kadr wojskowych wynikała z procesu odchodzenia od modelu wojska rycerskiego, a potem pospolitego ruszenia, na rzecz modelu wojska zaciężnego.

Rzeczypospolita oświeceniowa
W takich krajach jak Francja, Anglia, Austria, Niderlandy oraz w niektórych państwach włoskich i niemieckich już w XVI w. tworzono akademie rycerskie oraz szkoły wojskowe. Później, bo od początku XVIII w., powstawały one w Prusach i Rosji. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów taką potrzebę widzieli teoretycy i dowódcy wojskowi, ale żadna idea nie doczekała się realizacji aż do połowy XVIII w.
W 1745 r. hetman wielki koronny Jan Klemens Branicki uruchomił w Białymstoku Wojskową Szkołę Budownictwa i Inżynierii, która funkcjonowała do 1771 r. Z kolei w 1747 r. hetman wielki litewski Michał Kazimierz Radziwiłł otworzył Akademię Rycerską w Nieświeżu, a jego kuzyn Hieronim Florian Radziwiłł w 1749 r. założył w Białej Podlaskiej szkołę pod nazwą Korpus Kadetów. Podobne placówki utworzyli Antoni Tyzenhaus w Grodnie (1773), August Sułkowski w Rydzynie koło Leszna (1783) i Wincenty Potocki w Niemirowie na Podolu (1787). W tym okresie powstawały także szkoły specjalistyczne, jak Główna Szkoła Artyleryczna (1778) i zespolona z nią Szkoła Inżynierska w Warszawie (1780). Oprócz tych szkół funkcjonowała szkoła „indzinierska” zorganizowana przez Korpus Pontonierów (1766).

Wymienione szkoły były albo zaczynem, albo konsekwencją utworzenia przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1765 r. Szkoły Rycerskiej. Wszystkie zostały definitywnie zamknięte w grudniu 1794 r., wraz z upadkiem państwowości polskiej. Szkoła Rycerska była zaś pierwszą całkowicie świecką uczelnią w Polsce, mającą stać się kuźnią kadr zarówno wojskowych, jak i cywilnych reformującego się (niestety zbyt późno) państwa. Jednym z elementów wykształcenia wojskowego była nauka budowy fortyfikacji, dróg, mostów i kanałów.

W Królestwie Kongresowym
Utworzenie Księstwa Warszawskiego, z wojskiem wzorowanym na armii Napoleona, wymusiło wręcz stworzenie Szkoły Artylerii i Inżynierów. Otwarto ją w sierpniu 1808 r. jako dwuletnią szkołę średnią z programem obejmującym budownictwo cywilne i wojskowe. Z kolei w lutym 1809 r. powstała Szkoła Aplikacyjna Artylerii i Inżynierów – pierwsza uczelnia wyższa o charakterze technicznym. Działała do momentu klęski Napoleona po ataku na Rosję w 1812 r.

Kongres wiedeński, zakończony w 1815 r., stworzył „nową mapę Europy”. Powstało wtedy Królestwo Polskie (zwane często Kongresowym), którego władcą był car Rosji. Uzyskało ono znaczny stopień autonomii, między innymi w zakresie szkolnictwa – w tym zawodowego – które miało stać się motorem rozwoju przemysłu i rolnictwa, a także zapewnić odpowiedni poziom techniczny armii.

W planie organizacyjnym szkolnictwa opracowanym w 1815 r. przez Dyrekcję Edukacyjną, z głównym udziałem Stanisława Staszica, przewidziano otwarcie szeregu szkół teoretyczno-praktycznych. Wymieniono w tym dokumencie szkołę politechniczną, szkołę topografii, szkołę górniczą, szkołę mineralogii oraz szkołę budowy dróg i mostów. Równolegle prowadzono działalność w zakresie tworzenia szkół cywilnych i wojskowych.

W 1816 r. otwarto Uniwersytet Warszawski. Już w 1818 r. zaczął działać tu Oddział Budownictwa i Miernictwa przy Wydziale Nauk i Sztuk Pięknych Uniwersytetu Warszawskiego, w którym nauczano budownictwa cywilnego. Z powodu trudności kadrowych i organizacyjnych jego działalność ograniczyła się do kształcenia architektów i geodetów.

Nieco wcześniej, bo od 1816 r., Albert Lange organizował kilkumiesięczne kursy budowy dróg, mostów, kanałów i uspławniania rzek, jednak nie spełniały one wymagań wyższego wykształcenia.
W 1820 r. ponownie otwarto Szkołę Aplikacyjną Artylerii, która kształciła oficerów tej specjalności oraz dodatkowo inżynierii i kwatermistrzostwa. Jednym z przedmiotów nauczania było budownictwo, a najbardziej znanym wykładowcą stał się Feliks Pancer – specjalista od budowy dróg i mostów.

Instytut Politechniczny
W 1822 r. Józef Kalasanty Szaniawski, dyrektor wychowania publicznego Komisji Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (KWRiOP), wystąpił z wnioskiem o utworzenie w Warszawie Instytutu Politechnicznego. Dwa lata później Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych przedstawiło KWRiOP projekt tej instytucji. Głównym celem działania przyszłej uczelni miało być wykształcenie kadry inżynieryjno-technicznej, która zapewniłaby rozbudowę i modernizację krajowego przemysłu.

Wiosną 1825 r. została powołana Rada Politechniczna ze Stanisławem Staszicem jako przewodniczącym. Latem Sekcja Umiejętności Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych postanowiła wysłać za granicę siedem osób, które po powrocie do kraju stanowiły kadrę nauczającą w Instytucie Politechnicznym.

W grudniu 1825 r. KWRiOP wydało postanowienie o utworzeniu Szkoły Przygotowawczej do Instytutu Politechnicznego. Dnia 4 stycznia 1826 r. w Pałacu Kazimierzowskim (obecnie gmach Uniwersytetu Warszawskiego) odbyło się uroczyste otwarcie Szkoły Przygotowawczej do Instytutu Politechnicznego. Właśnie datę 4 stycznia 1826 r. uznać należy za początek wyższego szkolnictwa technicznego w Polsce, a Szkołę Przygotowawczą do Instytutu Politechnicznego za prekursora Politechniki Warszawskiej, zaś wraz z nią Wydziału Inżynierii Lądowej.

Niezależnie od starań Stanisława Staszica jesienią 1823 r. powołano Szkołę Inżynierii Cywilnej, Dróg i Mostów przy Komisji Spraw Wewnętrznych Królestwa Polskiego, jednak jeszcze bez praw akademickich. Była ona powiązana z Uniwersytetem Warszawskim, a jej słuchacze przechodzili stopniowo do Szkoły Przygotowawczej do Instytutu Politechnicznego.

W roku akademickim 1830/31 planowano przekształcić Szkołę Przygotowawczą w pełnoprawny akademicki Instytut Politechniczny, składający się z 14 katedr. Dnia 29 listopada 1830 r. wybuchło powstanie listopadowe i zajęcia w Szkole Przygotowawczej przerwano, a rok później ukazał się reskrypt carski nakazujący zamknięcie wszystkich wyższych uczelni w Królestwie Polskim. Niepowodzenie powstania listopadowego aż do 1898 r. skazywało Polaków mieszkających na terenie Królestwa Polskiego (zaboru rosyjskiego) na studiowanie na uczelniach rosyjskich.

Na terenie zaboru austriackiego powstała w 1844 r. Akademia Techniczna – z niemieckim językiem wykładowym, przekształcona w 1874 r. w Politechnikę Lwowską – z polskim językiem wykładowym (Lwów był wtedy stolicą Galicji). Wcześniej Polacy wyjeżdżali na studia na Politechnikę Wiedeńską (powstałą w 1815 r.). W zaborze pruskim dopiero w 1904 r. została utworzona Politechnika Gdańska, choć wcześniej Polacy mogli studiować na uczelniach w Berlinie czy we Wrocławiu, a także na innych uczelniach niemieckich.

Na mocy decyzji cara Mikołaja II w 1898 r. utworzono Warszawski Instytut Politechniczny jego imienia. Jednym z trzech pionierskich wydziałów stał się Wydział Inżynieryjno-Budowlany. Językiem wykładowym był rosyjski, a kadrę profesorską tworzyli przede wszystkim Rosjanie. Jedynymi polskimi wykładowcami byli prof. Aleksander Wasiutyński (budownictwo kolejowe) oraz prof. Mikołaj Tołwiński (architektura). Funkcję docenta pełnił Wiktor Biernacki.

W latach 1905–1908 uczelnia pozostawała zamknięta z powodów politycznych. Po wybuchu I wojny światowej w lipcu 1915 r. Instytut ewakuowano do Moskwy, a następnie przeniesiono do Niżnego Nowogrodu.

Politechnika Warszawska
W tym samym okresie w Warszawie rozwijały się inicjatywy na rzecz utworzenia polskiej politechniki. Dnia 12 listopada 1905 r. powstało Towarzystwo Kursów Naukowych w Warszawie, które w styczniu 1907 r. powołało Wydział Techniczny. Do 1910 r. organizował on Kursy Politechniczne. Wprawdzie nie dawały one żadnych uprawnień, ale dzięki nim idea utworzenia polskiej szkoły politechnicznej pozostawała wciąż żywa.

W lipcu 1914 r. wybuchła I wojna światowa. W miarę jej trwania zaborcy rozwijali akcję zjednywania sobie Polaków. Dlatego już w grudniu 1914 r. Rada Naukowa Wydziału Technicznego Towarzystwa Kursów Naukowych powołała Sekcję Politechniczną. Dołączono do niej profesorów Instytutu Politechnicznego oraz szkoły Wawelberga i Rotwanda (powstałej w 1895 r. jako szkoła średnia), a na przewodniczącego powołano Henryka Czopowskiego.

W pierwszych dniach sierpnia 1915 r. wojska niemieckie zajęły Warszawę. Jesienią generał-gubernator Hans von Besseler, jako przedstawiciel władz okupacyjnych, zatwierdził tymczasowy statut Politechniki Warszawskiej. Dnia 6 listopada ukazało się ogłoszenie o zapisach na uczelnię, zaś 15 listopada rozpoczęto rok akademicki. Do początków grudnia przyjęto 615 osób, w tym 13 kobiet. Politechnika składała się wówczas z czterech wydziałów, w tym Wydziału Inżynierii Budowlanej i Rolnej.

Lata 1915–1918 to czas okupacji niemieckiej. W 1917 r., w okresie od maja do listopada, odbył się strajk studencki, będący protestem przeciwko działaniom niemieckich władz okupacyjnych. W listopadzie 1918 r. młodzież akademicka, również z Wydziału Inżynierii Budowlanej, brała udział w rozbrajaniu Niemców w Warszawie.

Oficjalnie 11 listopada 1918 r., po 123 latach niewoli, Polska odzyskała niepodległość.
Struktura organizacyjna uczelni i Wydziału Budowlanego ulegała na przestrzeni dziejów wielokrotnym zmianom. Powody były wielorakie: kadrowe, finansowe oraz polityczne. Przekształcenia wiązały się także z rozwojem gospodarczym ziem polskich, a później z materialnymi zniszczeniami wojennymi oraz gwałtownym ubytkiem kadry inżynierskiej.

W odrodzonej Polsce
Nie od razu powstały dobre warunki do kształcenia nowych kadr dla II Rzeczypospolitej. W 1920 r. młodzież Politechniki włączyła się w obronę zagrożonej niepodległości, uczestnicząc w wojnie polsko-bolszewickiej. W listopadzie 1920 r. zakończono działania zbrojne, ale jeszcze latem 1921 r. miało miejsce tzw. III powstanie śląskie. Dopiero rok akademicki 1921/22 mógł odbyć się bez zakłóceń.
W 1921 r. z Wydziału Inżynierii Budowlanej wyodrębnił się Wydział Mierniczy, a pozostała część utworzyła Wydział Inżynierii Lądowej. Składał się on z dwóch oddziałów. Oddział Inżynierii Komunikacyjnej obejmował budowę kolei żelaznych i mostów, a Oddział Inżynierii Miejskiej kształcił w zakresie budowy miast, instalacji wodno-kanalizacyjnych, komunikacji miejskiej oraz administracji.
Pierwsi absolwenci ukończyli studia w 1920/21 roku, a więc tuż po zakończeniu wojny z Rosją. Było ich 17. Do roku akademickiego 1932/33 i utworzenia Wydziału Inżynierii wypromowano 768 inżynierów (według obecnej nomenklatury magistrów inżynierów). Przez następne sześć lat studia w zakresie inżynierii lądowej ukończyło jeszcze około 570 osób, co daje ogółem około 1300 absolwentów do wybuchu II wojny światowej, a więc blisko 20 proc. wszystkich absolwentów PW.

Teoretycznie studia trwały cztery lata, przy czym pierwsze trzy były wspólne dla obu oddziałów, a czwarty rok przeznaczono na specjalizację. W praktyce studia trwały średnio siedem, a nawet dziewięć lat. Przyczyny były wielorakie – przede wszystkim przeładowanie programów nauczania, konieczność opłacania czesnego, skromne warunki materialne studentów przy małej liczbie stypendiów, co zmuszało ich do podejmowania pracy zarobkowej, oraz niski poziom wiedzy u absolwentów szkół średnich.
Lata 20. XX wieku, aż do 1933 r., stały się okresem rozwoju i stabilizacji. Niestety, wielki kryzys z początku lat 30. wymusił (ze względów oszczędnościowych) połączenie w 1933 r. trzech Wydziałów – Inżynierii Lądowej, Inżynierii Wodnej i Geodezji – w jeden byt o nazwie Wydział Inżynierii.

Lata okupacji
Politechnika Warszawska z Wydziałem Inżynierii (w tym jego częścią budowlaną) w okresie okupacji niemieckiej (1939–1945) nie funkcjonowała w postaci przedwojennej. Mimo to trwało nauczanie zarówno oficjalne, jak i konspiracyjne. To drugie miało w Warszawie dwie główne formy: całkowicie nielegalną, polegającą na organizowaniu tajnych kompletów akademickich przez kadrę naukową we współpracy ze studentami, oraz pozornie legalną, która polegała na tworzeniu różnych kursów i szkół o poziomie zawodowym jako „przykrywki” dla realizacji zdelegalizowanego nauczania na poziomie uniwersyteckim.

Szczególnie aktywni w organizowaniu nauczania byli mgr Zenon Jagodziński (st. asystent z Wydziału Inżynierii) oraz dyrektor Muzeum Przemysłu i Rolnictwa Stanisław Leśniewski. Stworzyli oni system wielowydziałowych półtorarocznych kursów kreślarskich. Programy kursów były opracowywane i realizowane w porozumieniu z dziekanami odpowiednich wydziałów Politechniki, a zaliczenia uzyskane w czasie wojny zostały uznane przez odpowiednie rady wydziałów w 1945 r. Zajęcia prowadziło około 35 pracowników Politechniki, a w 1944 r. uczestniczyło w nich już od około 800 do 900 osób.

Inną formę nauczania stanowiły średnie szkoły techniczne, które równolegle do legalnego szkolenia zawodowego kształciły maturzystów na poziomie politechnicznym. Taką szkołą dla Wydziału Inżynierii była, funkcjonująca od zimy 1940 r. w gmachu Wydziału Architektury, siedmiowydziałowa Szkoła Budownictwa Lądowego i Wodnego. Jej dyrektorem został rektor PW prof. Edward Warchałowski. Szkoła ta stała się „przykrywką” dla tajnych kompletów akademickich prof. Stefana Bryły. Po jego rozstrzelaniu w 1942 r. kierował nimi prof. Tadeusz Tołwiński. Przez komplety te przeszło około 200 studentów, z czego dwudziestu uzyskało dyplomy.

W 1942 r. władze okupacyjne wydały zezwolenie na otwarcie Wyższej Szkoły Technicznej w gmachach Politechniki Państwowej. Studia na ośmiu wydziałach trwały 2 lata. W praktyce były traktowane jako wstęp do właściwych studiów politechnicznych. Kierownictwo szkoły powierzono Niemcowi, jednak jego zastępcą został rektor PW prof. Kazimierz Drewnowski. Studiowało tu łącznie około 1500 osób.

Powstanie warszawskie przerwało funkcjonowanie wszystkich wymienionych form kształcenia, ale już w grudniu 1944 r. grono wysiedlonych pracowników akademickich rozpoczęło organizowanie kompletów akademickich w Kielcach, Częstochowie i Zakopanem. Ich działalność trwała aż do wyzwolenia terenów polskich w styczniu 1945 r.

Wykaz placówek i form tajnego nauczania należy uzupełnić o działalność kształceniową w oficerskich obozach jenieckich: w Oflagu II B w Arnswalde, w Oflagu II C w Woldenbergu i w Oflagu II D w Grossbornie.

Ogółem „tajna Politechnika Warszawska” wykształciła około 3000 studentów, wydała około 200 dyplomów, nadała 18 stopni doktora i przeprowadziła 14 habilitacji, z czego część to dorobek Wydziału Inżynierii, w tym również kierunku inżynieria lądowa. A należy pamiętać, że studiowanie, a tym bardziej uzyskiwanie dyplomu uczelni wyższej zagrożone były karą śmierci lub zesłaniem do obozu koncentracyjnego.

Po wyzwoleniu Lublina spod okupacji niemieckiej w lipcu 1944 r. już w grudniu grupa pracowników Politechniki Warszawskiej rozpoczęła organizowanie Politechniki Warszawskiej z tymczasową siedzibą w tym mieście. Inauguracja roku akademickiego nastąpiła 22 stycznia 1945 r.

W dekadach powojennych
Po wyzwoleniu Warszawy 17 stycznia 1945 r. grupa pracowników Politechniki pod kierunkiem profesora Wydziału Inżynierii prorektora Stefana Straszewicza przystąpiła do odbudowy i uruchomienia uczelni. Utworzony Komitet Odbudowy Politechniki Warszawskiej był kierowany przez prof. Edwarda Warchałowskiego, a jego członkami zostali pracownicy Wydziału Inżynierii: prof. Wacław Żenczykowski i inż. Czesław Duchnowski.

Zajęcia na Wydziale Inżynierii rozpoczęły się w kwietniu 1945 r., a 1 października zainaugurowano normalny rok akademicki 1945/46. Na Wydziale Inżynierii pracowało wtedy 17 samodzielnych pracowników naukowych. Na pierwszy rok studiów przyjęto 120 osób, jednak olbrzymie straty ludzkie podczas wojny spowodowały konieczność zwiększenia rekrutacji na studia do 200 osób rocznie.

Czas trwania studiów zmieniał się na przestrzeni lat. W okresie 1945–1948 były to czteroletnie studia magisterskie. Jednak w celu najszybszego uzupełnienia kadry inżynierskiej w roku akademickim 1948/49 wprowadzono w całym polskim technicznym szkolnictwie wyższym studia dwustopniowe. Wszyscy studenci przechodzili trzyipółletnie studia na poziomie inżyniera zawodowego, a tylko około 20 proc. grupy studentów przechodziło na drugi stopień, tj. dwuletnie studia magisterskie. W 1954 r. przywrócono na studiach dziennych jednolity pięcioletni kurs magisterski, który w latach 60. skrócono do 4,5 roku. Studiowano w trybie dziennym, wieczorowym i zaocznym.

Tuż po zakończeniu II wojny światowej Wydział Inżynierii składał się z trzech oddziałów, a mianowicie Oddziału Dróg i Mostów, Oddziału Konstrukcyjno-Budowlanego i Oddziału Budownictwa Wodnego. Po wydzieleniu się w październiku 1945 r. Wydziału Geodezji w następnych latach, na podstawie wyżej wymienionych oddziałów, powstały kolejno Wydział Komunikacji, Wydział Inżynierii Sanitarnej i Wydział Budownictwa Wodnego. Uszczuplony Wydział Inżynierii zmienił nazwę na Wydział Budownictwa Lądowego. Istnienie dwóch wydziałów budowlanych było uzasadnione koniecznością kształcenia jak największej liczby studentów. Przykładowo łączna rekrutacja na I rok studiów w roku 1952/53 wynosiła 400 osób. W miarę upływu lat liczba ta spadała, w roku 1960/61 osiągnęła poziom 155 osób. Dlatego w styczniu 1961 r. oba wydziały połączono w jeden – Wydział Inżynierii Budowlanej, obejmujący 13 katedr.
W roku 1964/65 wprowadzono w całej Polsce nowy program studiów dla kierunku budownictwo, oparty na programie realizowanym w roku 1962/63 na Politechnice Warszawskiej. Ponadto na początku lat 60. rozpoczęto prowadzenie studiów podyplomowych.

Radykalne zmiany organizacyjne na uczelniach, w tym również na Politechnice Warszawskiej, nastąpiły w 1969 r. w rezultacie tzw. wydarzeń marcowych 1968. Z połączenia Wydziału Inżynierii Budowlanej i Oddziału Drogowego Wydziału Komunikacji powstał obecnie istniejący Wydział Inżynierii Lądowej. Zlikwidowano katedry, a w zamian stworzono cztery instytuty: Mechaniki Konstrukcji Budowlanych (istniał do końca 2008 r.), Konstrukcji Budowlanych (istniał do końca 2006 r.), Technologii i Organizacji Produkcji Budowlanej (istniał do końca 2005 r.) oraz Dróg i Mostów, który działa do dzisiaj.
W latach 70. XX wieku Rada Wydziału liczyła ponad 50 profesorów i docentów. Każdego roku nadawała około 25 doktoratów oraz 2–4 stopnie doktora habilitowanego, zajmując w tej działalności drugie miejsce na Politechnice Warszawskiej.

Pod koniec lat 60. XX wieku w dwóch instytutach równolegle powstały zespoły zajmujące się problemem zastosowania informatyki w budownictwie, nazywane wówczas Zespołami ETO (Elektronicznej Techniki Obliczeniowej). Prekursorami tych badań byli doc. Andrzej Miączyński i doc. Zbigniew Bzymek.
Zespół doc. Bzymka powstał w roku 1967/68 w Katedrze Mostów i Budowli Podziemnych, a zajmował się tworzeniem oprogramowania do analiz statycznych, dynamicznych oraz wytrzymałościowych konstrukcji budowlanych i inżynierskich.

Z kolei zespół doc. Miączyńskiego powstał 1 października 1970 roku w Zakładzie Technologii i Organizacji Budownictwa. Zajmowano się w nim przede wszystkim oprogramowaniem wspomagającym prowadzenie budowlanych procesów inwestycyjnych.

Dziś – z myślą o jutrze
Obecnie w obrębie Wydziału działają Instytut Dróg i Mostów oraz Instytut Inżynierii Budowlanej. Prowadzone są tu stacjonarne i niestacjonarne studia inżynierskie (I stopnia) i magisterskie (II stopnia) na kierunku budownictwo w zakresie specjalności: konstrukcje budowlane i inżynierskie ze specjalizacjami: konstrukcje budowlane oraz mosty i budowle podziemne, teoria konstrukcji, budownictwo zrównoważone, drogi szynowe, inżynieria transportowa oraz inżynieria produkcji budowlanej. W ramach tej ostatniej można studiować inżynierię materiałów budowlanych oraz organizację i zarządzanie w budownictwie. W roku akademickim 2025/2026 uruchomiono ponownie po około 20 latach tzw. jednolite, 5-letnie studia magisterskie.

Równolegle do działalności dydaktycznej pracownicy Wydziału prowadzą wielokierunkowe prace badawcze we wszystkich wyżej wymienionych obszarach budownictwa.

Prace badawcze finansowane są głównie ze środków publicznych na naukę w ramach projektów europejskich, projektów Narodowego Centrum Nauki oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Wiele tych projektów realizowanych jest we współpracy z partnerami przemysłowymi oraz krajowymi i międzynarodowymi stowarzyszeniami zawodowymi.

Specyfika budownictwa skłania do spojrzenia na osiągnięcia pracowników Wydziału przede wszystkim przez pryzmat realizacji obiektów kubaturowych i infrastrukturalnych. Z natury rzeczy specjaliści tej dziedziny rzadziej mogą poszczycić się wynalazkami, patentami czy opracowaniami teoretycznymi i efektami badań laboratoryjnych.

Oczywiście w przypadku projektów i realizacji budynków decydującą rolę odgrywają architekci, jednak bez ich współpracy z konstruktorami żaden z obiektów nie mógłby powstać. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku mostów, tuneli, dróg kołowych czy szynowych, tu bowiem najważniejszą rolę odgrywają inżynierowie budowlani.

Warto przy tym zaznaczyć, że profesorowie Wydziału w kolejnych dekadach II i III RP piastowali także ważne stanowiska państwowe. Byli to m.in. Wacław Paszkowski – minister komunikacji w 1918 r., Antoni Ponikowski – minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego w latach 1917–1918, przewodniczący Rady Kierowników Ministerstw w 1918 r., prezes Rady Ministrów w latach 1921–1922 oraz poseł na Sejm w latach 1930–1935, Zbigniew Grabowski – kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń w latach 1988–1989, czy Krzysztof Żmijewski – wiceminister gospodarki przestrzennej i budownictwa w latach 1991–1994.

Wydział Inżynierii Lądowej PW, pielęgnując swoje bogate dziedzictwo, nieustannie poszukuje nowych odpowiedzi na potrzeby dynamicznie zmieniającego się świata – technologiczne i środowiskowe. Pozostaje ważnym ośrodkiem nauki, innowacji i kształcenia kadr inżynierskich zdolnych sprostać potrzebom przyszłości i odpowiedzialnego kształtowania przestrzeni cywilizacyjnej.

Tekst powstał na podstawie artykułu z tomu pt. „Materiały jubileuszowe Politechniki Warszawskiej. 200-lecie uczelni”, Warszawa 2026.